Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Σπάτων–Αρτέμιδος ενέκρινε ομόφωνα, στη συνεδρίαση της Παρασκευής 2 Οκτωβρίου, το Επιχειρησιακό Σχέδιο για την Εξασφάλιση Κοινόχρηστων και Κοινωφελών Χώρων (Ε.Σ.Ε.Κ.Κ.) του Δήμου. Το σχέδιο καταγράφει τους χώρους που το σχέδιο πόλης έχει χαρακτηρίσει πλατείες, πάρκα, παιδικές χαρές ή χώρους στάθμευσης, αλλά ο Δήμος δεν τους έχει αποκτήσει, και τους ιεραρχεί ανάλογα με το πόσο αναγκαίοι είναι. Ο σύμβουλος που το εκπόνησε το είχε παραδώσει στις 19 Ιουνίου 2023. Με την ίδια απόφαση, την 631/2026, η Επιτροπή κάνει και την «ποσοτική και ποιοτική παραλαβή» του παραδοτέου, τρία χρόνια και τρεισήμισι μήνες μετά την παράδοσή του. Η απόφαση αναρτήθηκε στη Διαύγεια στις 7 Οκτωβρίου.
Πώς φτάσαμε εδώ
Ο Δήμος έκανε αίτηση τον Ιανουάριο του 2022 στο πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου που χρηματοδοτεί τέτοια σχέδια σε όλη τη χώρα, και εντάχθηκε την ίδια χρονιά. Τον Δεκέμβριο του 2022 ανέθεσε την εκπόνηση στην ALDES ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Ι.Κ.Ε. έναντι 36.930,92 ευρώ, και η σύμβαση υπογράφηκε στις 20 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με την εισήγηση της Διεύθυνσης Υπηρεσίας Δόμησης, το παραδοτέο περιλαμβάνει γεωχωρική βάση με το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο όλου του Δήμου, τους κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους που δεν έχουν απαλλοτριωθεί, βρίσκονται σε δικαστική εκκρεμότητα ή είναι πολεοδομικά αρρύθμιστοι, την τεκμηρίωση της ιεράρχησής τους και προτάσεις.
Ο νόμος που προβλέπει τα σχέδια αυτά, το άρθρο 92 του ν. 4759/2020, χωρίζει τους χώρους που δεν έχουν απαλλοτριωθεί σε τέσσερις κατηγορίες: χώροι στους οποίους η απαλλοτρίωση έχει αρθεί με δικαστική απόφαση, χώροι για τους οποίους έχει κατατεθεί αίτηση άρσης, χώροι στους οποίους η απαλλοτρίωση έχει αρθεί αυτοδικαίως χωρίς να έχει ζητηθεί ακόμη τροποποίηση του σχεδίου, και όλοι οι υπόλοιποι. Η ιεράρχηση γίνεται με κριτήριο την αναγκαιότητα για τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τον χρόνο που έχει περάσει από την επιβολή της απαλλοτρίωσης.
360 χώροι στην Αρτέμιδα
Πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα το έγραψε ο ίδιος ο Δήμος ένα μήνα νωρίτερα. Η απόφαση 116/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου, από τη συνεδρίαση της 8ης Σεπτεμβρίου, αφορά ένα οικόπεδο στην Π.Ε. 6. Σε αυτήν καταγράφονται 360 κοινόχρηστοι χώροι στη Δημοτική Ενότητα Αρτέμιδος που θίγονται από την αυτοδίκαιη άρση των απαλλοτριώσεων: 204 χώροι πρασίνου, 71 παιδικές χαρές, 71 χώροι στάθμευσης και 14 ακόμη. Το άρθρο 88 του ν. 4759/2020, όπως το παραθέτει η απόφαση, ορίζει ότι η ρυμοτομική απαλλοτρίωση αίρεται αυτοδικαίως όταν περάσουν 15 χρόνια από την έγκριση του σχεδίου που την επέβαλε. Τότε ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει να γίνει το οικόπεδό του οικοδομήσιμο. Ο Δήμος μπορεί να επαναφέρει την απαλλοτρίωση μόνο αν υπάρχουν σοβαροί πολεοδομικοί λόγοι και μόνο αν μπορεί να πληρώσει αμέσως την αποζημίωση.
Στην ίδια απόφαση η Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών βεβαιώνει ότι τα χρήματα αυτά δεν υπάρχουν: το σύνολο των αποζημιώσεων για τους 360 χώρους «υπερβαίνει κατά πολλαπλάσια» τη δημοσιονομική δυνατότητα του Δήμου. Γι' αυτό η απόφαση διατυπώνει κριτήρια για το ποιοι χώροι διατηρούνται. Διατηρούνται όσοι εξασφαλίζουν πρόσβαση στη θάλασσα ή βρίσκονται στο παραλιακό μέτωπο, όσοι είναι η μοναδική ή μία από τις λίγες παιδικές χαρές, πλατείες ή πάρκινγκ της πολεοδομικής τους ενότητας, και όσοι καλύπτουν ανάγκη κοινωνικής υποδομής που δεν αναπληρώνεται. Το οικόπεδο της Π.Ε. 6 απέχει πάνω από 500 μέτρα από την ακτή και η ενότητά του έχει 65 κοινόχρηστους χώρους, οπότε η απαλλοτρίωση αίρεται.
Δεν είναι η μόνη τέτοια απόφαση. Στη Διαύγεια εντοπίσαμε τουλάχιστον 15 αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου από τον Μάιο του 2023 για άρση απαλλοτρίωσης σε πολεοδομικές ενότητες της Αρτέμιδος: στις Π.Ε. 1-2, 4, 6, 7-8-9, 8, 10-11, 12, 13 και 14. Οι επτά από αυτές εκδόθηκαν την ίδια μέρα, στις 28 Ιουνίου 2024. Όλες πάρθηκαν ενώ το σχέδιο που θα έπρεπε να ορίζει ενιαία σειρά προτεραιότητας περίμενε ακόμη την παραλαβή του.
Τι σημαίνει για τον κάτοικο
Για τον ιδιοκτήτη οικοπέδου που το σχέδιο πόλης έχει δεσμεύσει ως πλατεία ή παιδική χαρά, το Ε.Σ.Ε.Κ.Κ. είναι πλέον το επίσημο έγγραφο που δείχνει αν ο Δήμος σκοπεύει να αποκτήσει το οικόπεδο ή αν ο χώρος θα απελευθερωθεί. Για τη γειτονιά, δείχνει ποιοι χώροι πρασίνου και ποιες παιδικές χαρές θα μείνουν μόνο στο χαρτί. Ως τις 7 Οκτωβρίου το σχέδιο δεν είχε δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου. Αρμόδια είναι η Διεύθυνση Υπηρεσίας Δόμησης, που έφερε την εισήγηση.
Και ένα δεύτερο σχέδιο, για το κλίμα
Στην ίδια συνεδρίαση, με την απόφαση 632/2026, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει από το Πράσινο Ταμείο 49.600 ευρώ με ΦΠΑ για Σχέδιο Αστικής Ανθεκτικότητας. Κάθε δήμος πρέπει να έχει τέτοιο σχέδιο ως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Το σχέδιο θα εκτιμά πόσο ανθεκτικοί είναι οι οικισμοί του Δήμου απέναντι στην κλιματική αλλαγή και στους φυσικούς κινδύνους. Θα προτείνει παρεμβάσεις με στόχους όπως η μείωση των τοπικών θερμοκρασιών, η συγκράτηση των όμβριων υδάτων και η εξοικονόμηση νερού, με έμφαση στις ευάλωτες ομάδες. Οι αιτήσεις στο Πράσινο Ταμείο γίνονται ως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 και αξιολογούνται με σειρά προτεραιότητας.
Πηγή: Δήμος Σπάτων–Αρτέμιδος, αποφάσεις Δημοτικής Επιτροπής 631/2026 και 632/2026 (συνεδρίαση 2/10/2026, Διαύγεια 07/10/2026) και απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου 116/2026 (Διαύγεια 14/09/2026).
