Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έφτασε στην Αθήνα το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου από το Ρέικιαβικ και αναχωρεί για τη Λισαβόνα. Η περιοδεία του, 5 έως 8 Οκτωβρίου, δεν περιλαμβάνει την Άγκυρα, κάτι που σημειώθηκε και στην Αθήνα και στην Τουρκία. Την Τετάρτη ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, του θεσμού που ξεκίνησε το 2018 και είχε συνεδριάσει τελευταία φορά στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024.
Οι κοινές δηλώσεις στο ΥΠΕΞ
Στις 9:30 το πρωί, μετά την πρώτη συνάντηση με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τη συνεργασία «ισχυρότερη από ποτέ» και την Ελλάδα «πάροχο ασφάλειας», επικαλούμενος τις αμυντικές δαπάνες πάνω από τον στόχο του ΝΑΤΟ, τη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη. Τα F-16 Viper και η ένταξη των F-35, είπε, «αναδεικνύουν τη σταθερή αμυντική συνεργασία» των δύο χωρών. Ο Ρούμπιο αποκάλεσε την Ελλάδα σταθερό και σημαντικό σύμμαχο και τόνισε ότι η συμμαχία στηρίζεται σε μακρά ιστορία.
Στις ερωτήσεις, η πιο προσεκτική απάντηση αφορούσε το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και τις τουρκικές απειλές. Ο Ρούμπιο είπε ότι ορισμένα ζητήματα «σχετίζονται με λεπτές καταστάσεις, που εμπεριέχουν και συμπεριλαμβάνουν και άλλες χώρες», πρόσθεσε «δεν θα αναφερθώ σε ονόματα» και παρέπεμψε στη διπλωματία και στα «σωστά fora», διαβεβαιώνοντας ότι οι ΗΠΑ θέλουν τα έργα να πετύχουν. Για το Ιράν δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά. Ο Γεραπετρίτης απάντησε ότι η Ελλάδα, πρώτη σε ναυτική συνεισφορά στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, θα βοηθούσε στον Ορμούζ μόνο εφόσον υπάρχει βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία.
Τι υπογράφηκε
Η Κοινή Δήλωση που ακολούθησε καλύπτει άμυνα, οικονομία και επενδύσεις, ενέργεια, νέες τεχνολογίες και πολιτισμό. Στο αμυντικό σκέλος, πακέτο αμερικανικών αμυντικών πωλήσεων περίπου 4 δισ. δολαρίων για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της ελληνικής άμυνας, μεταφορά τεθωρακισμένων Stryker, και η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα κρατικών συνεργασιών της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Το σχετικό μνημόνιο υπέγραψαν ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης και ο διοικητής της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, παρουσία του Νίκου Δένδια και του Ρούμπιο. Υπογράφηκαν ακόμη συμφωνία για την πιστοποίηση Αμερικανών ναυτικών σε ελληνικά πλοία, η ανανέωση του μνημονίου για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και το πρώτο ελληνικό έργο του Ταμείου των Αμερικανών Πρεσβευτών για την πολιτιστική διατήρηση. Νέο έγγραφο για τα F-35, που ανέμεναν τα δημοσιεύματα, δεν ανακοινώθηκε.
Πνύκα, Μαξίμου, δείπνο
Στις 6 το απόγευμα ο Ρούμπιο μίλησε από την Πνύκα. «Η Αθήνα μας έδωσε τη Δημοκρατία», είπε, και χαρακτήρισε την Ελλάδα «υπόδειγμα συμμάχου», καλώντας την Ευρώπη να θυμηθεί «τη φωτιά που άναψε στην Ελλάδα». Ο Αλέξης Τσίπρας είχε νωρίτερα χαρακτηρίσει την επιλογή της Πνύκας «ριψοκίνδυνη» και αμφισβήτησε αν ο διάλογος φέρνει απτά αποτελέσματα, ενώ στη Βουλή η αντιπολίτευση εξέφρασε προβληματισμό για την επίσκεψη.
Στις 7 το απόγευμα, στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθέτησε τις σχέσεις «στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών», περιέγραψε την Ελλάδα ως «πυλώνα σταθερότητας» σε μια ταραγμένη περιοχή και ως πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Στο δείπνο στο King George, ο Γεραπετρίτης είπε στον Ρούμπιο «σας θεωρούμε έναν από εμάς» και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας του χάρισε αγγλική μετάφραση του Επιταφίου του Περικλή.
Η ανάγνωση της Άγκυρας
Τα τουρκικά μέσα διάβασαν τις συνομιλίες ως προσπάθεια της Ελλάδας να «κλειδώσει» την αεροπορική και ναυτική υπεροχή στο Αιγαίο. Η Τουρκία παραμένει εκτός προγράμματος F-35: το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε δηλώσει στις 22 Ιουλίου ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις, και ο Χακάν Φιντάν παραδέχθηκε ότι η επιστροφή «παίρνει περισσότερο χρόνο από όσο περιμέναμε». Στις 24 Σεπτεμβρίου και την 1η Οκτωβρίου το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επανέλαβε ότι έργα στις περιοχές που θεωρεί δική του υφαλοκρηπίδα, όπως το καλώδιο, «πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων» με την Τουρκία. Η Ελλάδα, που τον Οκτώβριο ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, απαντά ότι τουρκική άδεια ούτε απαιτείται ούτε θα ζητηθεί.
Πηγή: κοινές δηλώσεις Γεραπετρίτη–Ρούμπιο και Κοινή Δήλωση 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, ΥΠΕΞ 7/10/2026· ρεπορτάζ HuffPost Greece, The TOC, Euronews 6 και 7/10/2026.
